Η έννοια της εποπτείας χρησιμοποιείται πολύ στη δημόσια διοίκηση, χωρίς στην ουσία πολλές φορές να είναι σαφώς διασαφηνισμένο το τι ακριβώς σημαίνει ο εν λόγω όρος.

Εποπτεία λοιπόν ασκείται σε νομικά πρόσωπα του δημοσίου, στα οποία το κράτος έχει παραχωρήσει κάποιες αρμοδιότητες, με μοναδικό σκοπό την εξασφάλιση τόσο της έννομης τάξης όσο και της νομιμότητας των ενεργειών τους εν γένει, υπό την οπτική της τήρησης από μέρους τους της ισχύουσας νομοθεσίας, την πρόληψη καταστάσεων που είναι αντίθετες προς το δημόσιο συμφέρον καθώς και την παρακολούθηση της υλοποίησης των στόχων που τους έχουν ανατεθεί με τις παραχωρηθείσες σ’ αυτά αρμοδιότητες.

Το όργανο της δημόσιας διοίκησης που ασκεί την εποπτεία, ανάλογα με την προβλεπόμενη από τις σχετικές κάθε φορά διατάξεις αρμοδιότητα, μπορεί να εγκρίνει τις πράξεις του νομικού προσώπου μετά από έλεγχο νομιμότητας ή/και σκοπιμότητας, είτε ρητά είτε σιωπηρά, να ακυρώσει τις πράξεις ή, σε κάποιες περιπτώσεις, να τις τροποποιήσει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παρ. 3 του άρθρου 15 του Β.Δ. 14/1939 (ΦΕΚ 24/ τ. Α), σύμφωνα με το οποίο η εποπτεύουσα αρχή των Λιμενικών Ταμείων εγκρίνει, τροποποιεί ή ακυρώνει τις αποφάσεις των Λιμενικών Επιτροπών που αφορούν συγκεκριμένα θέματα.

Η εποπτεία μπορεί να εξαντλείται μόνο σε θέματα που αφορούν στο ορισμό ή την παύση των προσώπων που συγκροτούν τα νομικά πρόσωπα, ειδικότερα δε τα όργανα διοίκησής τους, Δ.Σ. κλπ.

Σε καμία περίπτωση ο όρος “εποπτεία” δεν είναι ούτε αόριστος ούτε γενικός, ούτε τεκμαίρεται, αλλά πρέπει να προκύπτει σαφώς από ειδικές διατάξεις. Με τις διατάξεις αυτές πρέπει να ορίζονται σαφώς τα όρια αλλά και τα μέσα με την οποία αυτή ασκείται, προκειμένου να μη δρα κατασταλτικά στο σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε το εκάστοτε νομικό πρόσωπο. Σύμφωνα με το άρθρο 49 του Π.Δ. 63/2005 “Κωδικοποίηση της νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα” (ΦΕΚ 98/τ. Α) “Με προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται ύστερα από πρόταση του Πρωθυπουργού και του αρμόδιου υπουργού μπορεί να καθορίζονται, και κατά τροποποίηση των ισχυουσών διατάξεων, ο βαθμός της εποπτείας καθώς και ο τρόπος και η διαδικασία άσκησής της στα νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα, εκτός των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, των δημοτικών και κοινοτικών νομικών προσώπων και των συνδέσμων δήμων και κοινοτήτων, είτε για καθένα από αυτά είτε κατά ομάδες”

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Π.Δ. 63/2005 (ΦΕΚ 98/τ. Α)